MT S C TH TRONG GII
QUYT
CC V VIC DN S Cể YU T NC
NGOI
T
T
H
H
.S
.S
N
N
G
G
ễ
ễ
T
T
H
H
MI
MI
N
N
H
H
NG
NG
C
C
Phú Chỏnh tũa Dõn
s
To ỏn nhõn dõn TP H
Ni
B lut Dõn s nc Cng ho xó hi ch ngha Vit Nam c
Quc hi khoỏ IX thụng qua ngy 28/10/1995 v cú hiu lc k t
ngy 01/7/1996. Cỏc quy nh ca B lut Dõn s ó i vo cuc sng
v phỏt huy tỏc dng khi iu chnh mt lnh vc rng ln cỏc quan h
xó hi, ú l cỏc giao lu dõn s ca cỏc nhõn, phỏp nhõn, t chc v
cỏc ch th khỏc. Trong iu kin t nc hin nay, vi tinh thn
giao lu, hi nhp vi cỏc nc trờn th gii thỡ cỏc quan h xó hi
ny li cng rng ln hn, din ra thng xuyờn hn, khụng nhng ch
trong nc m cũn vt ra cỏc quc gia khỏc. Chớnh vỡ vy, cỏc
tranh chp dõn s núi chung v cỏc tranh chp v dõn s cú yu t
nc ngoi núi riờng ngy cng nhiu v phc tp hn.
ỏp ng vi ũi hi ngy cng cao ca xó hi, to hnh lang phỏp lý
cho s phỏt trin lnh mnh ca cỏc quan h xó hi (trong ú cú quan
h dõn s), to c ch gii quyt cỏc tranh chp dõn s cú hiu qu,
thun li, ngy 15/6/2004 ti k hp th 5, Quc hi khoỏ XI ó
thụng qua B lut T tng Dõn s. B lut ny cú hiu lc t
01/01/2005 vi 36 chng, 418 iu trong ú th tc gii quyt cỏc v
vic dõn s cú yu t nc ngoi c quy nh ti phn th IX ca
B lut T tng Dõn s vi 3 chng v 14 iu. õy l quy nh mi
ca phỏp lut v t tng dõn s ỏp ng c thc t cuc sng v xu
th hi nhp quc t v m bo cỏc iu kin cht ch, phự hp vi
nguyờn tc ch
quyn quc gia, quyn ti phỏn ca Vit Nam, khụng trỏi vi phỏp
lut quc t (nht l phỏp lut quc t v quyn con ngi) v tp quỏn
quc t
54
I. TNH C TH TRONG VIC GII QUYT CC V VIC
DN S Cể YU T NC NGOI THEO QUY NH CA
PHP LUT T TNG DN S
1. Nhng quy nh ca phỏp lut v quan h phỏp lut dõn s cú yu
t nc ngoi
Trong i sng xó hi, cỏc ch th (cỏ nhõn, phỏp nhõn) cú s liờn h
vi nhau, phỏt sinh t li ớch vt cht hoc t li ớch tinh thn ú
chớnh l quan h dõn s v thụng qua quan h dõn s, cỏc ch th cú
th tho món nhu cu trong sinh hot tiờu dựng hoc trong sn xut.
Quan h dõn s bao gm hai nhúm chớnh, ú l quan h ti sn v
quan h nhõn thõn, c hỡnh thnh trờn c s s tho thun t nguyn
ca cỏc bờn theo quy nh ca phỏp lut.
Theo quy nh ti iu 826 B lut Dõn s thỡ quan h dõn s cú yu t
nc ngoi c hiu l cỏc quan h dõn s cú ngi nc ngoi, phỏp
nhõn nc ngoi tham gia hoc cn c xỏc lp, thay i, chm dt
quan h ú phỏt sinh nc ngoi hoc ti sn liờn quan n quan h
ú nc ngoi. Quan h dõn s cú yu t nc ngoi cũng bao
gm c quan h dõn s gia cụng dõn Vit Nam vi nhau m mt bờn
ang nh c nc ngoi mc dự cn c xỏc lp, thay i hoc
chm dt quan h ú phỏt sinh Vit Nam hoc ti sn liờn quan n
quan h ú Vit Nam.
54
Phần thứ nhất: Giới thiệu về B lut T tng Dõn s -
Nh xut bn Chớnh tr quc gia, nm 2004.
Khi tham gia quan h dõn s, ngi nc ngoi cú nng lc phỏp lut dõn
s nh cụng dõn Vit Nam cũn nng lc hnh vi dõn s ca h li c xỏc
nh theo phỏp lut ca nc m h l cụng dõn, tr trng hp phỏp lut
Vit Nam cú quy nh khỏc. Tuy nhiờn, nu ngi nc ngoi xỏc lp,
thc hin cỏc giao dch dõn s ti Vit Nam thỡ nng lc hnh vi ca h
c xỏc nh theo phỏp lut nc Cng ho xó hi ch ngha Vit Nam.
i vi phỏp nhõn nc ngoi thỡ nng lc phỏp lut dõn s c xỏc nh
theo phỏp lut ni phỏp nhõn ú thnh lp, tr trng hp phỏp lut Vit
Nam cú quy nh khỏc.
Trng hp phỏp nhõn nc ngoi xỏc lp, thc hin cỏc giao dch dõn s
ti Vit Nam thỡ nng lc phỏp lut dõn s ca phỏp nhõn nc ngoi c
xỏc lp theo phỏp lut nc Cng ho xó hi ch ngha Vit Nam. Phn ny
ó c quy nh ti chng III ca B lut dõn s.
Khi tham gia giao dch dõn s, cỏc ch th ó thc hin hnh vi phỏp lý n
phng hoc hp ng nhm lm phỏt sinh, thay i hay chm dt cỏc
quyn v ngha v dõn s.
Phỏp lut nc Cng ho xó hi ch ngha Vit Nam quy nh cỏc ng s
cú quyn khi kin, yờu cu To ỏn bo v quyn v li ớch hp phỏp cho
mỡnh, khi li ớch hp phỏp b xõm hi, Vin kim sỏt cú quyn khi t v
ỏn. Hnh vi khi kin v vic khi t v ỏn lm phỏt sinh v vic dõn s.
V vic dõn s cú yu t nc ngoi c quy nh ti iu 405 khon 2
B lut T tng Dõn s: l v vic dõn s cú ớt nht mt trong cỏc ng s
l ngi nc ngoi, ngi Vit Nam nh c nc ngoi, hoc cỏc quan
h dõn s gia cỏc ng s l cụng dõn, c quan, t chc Vit Nam nhng
cn c xỏc lp, thay i, chm dt quan h ú theo phỏp lut nc ngoi
hoc ti sn liờn quan n quan h ú nc ngoi.
Trc khi cú B lut T tng Dõn s, cỏc quan h dõn s cú yu t nc
ngoi ó c quy nh ti phn th VII vi 13 iu ca B lut Dõn s
nhng cỏc quan h t tng dõn s, lao ng, kinh t, hụn nhõn, gia ỡnh
li c quy nh trong cỏc vn bn phỏp lut v t tng mt cỏch rt ngn
gn, khụng y nh phỏp lut th tc gii quyt cỏc v ỏn kinh t (quy
nh ti iu 87), phỏp lut th tc gii quyt cỏc v ỏn lao ng (iu 103)
hay phỏp lut cụng nhn v thi hnh ti Vit Nam bn ỏn, quyt nh dõn s
ca To ỏn nc ngoi v.vPhỏp lnh Th tc gii quyt cỏc v ỏn dõn s
tuy c quy nh v vic gii quyt v ỏn dõn s cú yu t nc ngoi ti
chng XIV vi 3 iu v quyn ca ngi nc ngoi, phỏp nhõn nc
ngoi, v t tng dõn s (iu 83), v ỏn dõn s cú liờn quan n Nh nc
nc ngoi hoc ngi c hng quy ch ngoi giao (iu 84), U thỏc
t phỏp gia To ỏn Vit Nam v To ỏn nc ngoi (iu 85). Thi hnh
nhng quyt nh v t tng dõn s trong nhng iu c quc t v tng
tr t phỏp v phỏp lý (iu 86) nhng cng ch nờu nhng nguyờn tc
chung.
So vi Phỏp lnh Th tc gii quyt cỏc v ỏn dõn s nm 1989 thỡ B
lut t tng dõn s ó quy nh mt cỏch y , rừ rng v th tc gii
quyt cỏc v ỏn dõn s cú yu t nc ngoi v tng tr t phỏp trong t
tng dõn s ti 2 chng XXXIV v chng XXXV vi 9 iu trong phn
th chớn ca B lut, trong ú ó quy nh nguyờn tc ỏp dng phỏp lut
(iu 405), quyn, ngha v t tng ca cỏ nhõn, c quan, t chc nc
ngoi khi tham gia t tng dõn s (iu 406), nng lc phỏp lut t tng dõn
s v nng lc hnh vi t tng dõn s ca cụng dõn nc ngoi, ngi
khụng quc tch (iu 407), nng lc phỏp lut t tng dõn s ca c quan,
t chc nc ngoi, t chc quc t trong t tng dõn s (iu 408), bo v
quyn v li ớch hp phỏp ca ng s l cỏ nhõn, c quan, t chc nc
ngoi (iu 409), ng thi ó
quy nh rừ thm quyn ca To ỏn Vit Nam gii quyt cỏc v vic
dõn s cú yu t nc ngoi (iu 410) v thm quyn riờng bit ca
To ỏn Vit Nam i vi cỏc v ỏn dõn s cú yu t nc ngoi.
V t ng t r t phỏp : Trong Phỏp lnh Th tc gii quyt cỏc v ỏn
dõn s 1989 khụng cú quy nh thnh chng riờng v ch nờu cú tớnh
nguyờn tc chung ti iu 86 v v vn d u thỏc t phỏp ch quy nh
ngn gn ti diu 85 v nguyờn tc Bỡnh ng cựng cú li m
khụng quy nh nguyờn tc h tr t phỏp trong trng hp nc
Cng ho xó hi ch ngha Vit Nam v nc ngoi cha ký kt hoc
gia nhp iu c quc t, vic thc hin vic u thỏc t phỏp nh th
no v th tc thc hin u thỏc ra sao, cỏc vn bn u thỏc t phỏp
cn phi cú nhng ni dung gỡ?.v.v Do ú, khi phi tin hnh cỏc
th tc ny, To ỏn ch cn c vo cỏc vn bn hng dn ca ngnh,
nhng vn bn ny cú t rt lõu v cho n nay cú phn khụng cũn
phự hp vi thc t nh Cụng vn 1301/NCPL ngy 16.12.1991,
Cụng vn 29/NCPL ngy
06.4.1992, Cụng vn 517/NCPL ngy 09.10.1993 ca V Nghiờn cu
phỏp lut To ỏn nhõn dõn ti cao (nay l Vin Khoa hc xột x To ỏn
nhõn dõn Ti cao) nhng nhng cụng vn ny cng ch hng dn cỏc
trng hp cn u thỏc v u thỏc i vi c quan no ch khụng
hng dn v trỡnh t, th tc u thỏc. Do ú, khi gii quyt To ỏn
vn cũn nhiu lỳng tỳng. S ra i ca B lut t tng dõn s vi
nhng quy nh mi ó giỳp cho c quan tin hnh t tng gii quyt
v vic dõn s nhanh chúng, thun li, chớnh xỏc, to iu kin To
ỏn gii quyt v ỏn ỳng phỏp lut.
2. c thự ca vic gii quyt cỏc v vic dõn s cú yu
t nc ngoi
Khi cú vic khi kin hoc khi t v ỏn ti To ỏn ó lm phỏt sinh
v vic dõn s v t ú cng xut hin mi quan h phỏp lut t tng
dõn s. Tớnh c thự trong vic gii quyt v vic dõn s cú yu t
nc ngoi trc ht l th hin quan h phỏp lut t tng dõn s cú
yu t nc ngoi ch cú ớt nht mt bờn nhng ngi tham gia t
tng l ngi nc ngoi, phỏp nhõn nc ngoi, ngi Vit Nam
nc ngoi. Theo quy nh ti iu 25 B lut t tng dõn s thỡ
nhng tranh chp v dõn s thuc thm quyn gii quyt ca To ỏn
gm:
Tranh chp gia cỏ nhõn vi cỏ nhõn v quc tch
Vit Nam.
Tranh chp v quyn s hu
ti sn.
Tranh chp v hp ng
dõn s
Tranh chp v quyn s h trớ tu, chuyn giao cụng ngh, tr
trng hp quy
nh ti khon 2 iu 29 ca B
lut ny.
Tranh chp v bi thng thit hi ngoi
hp ng.
Tranh chp v quyn s dng t v ti sn gn lin vi t theo
quy nh ca phỏp lut v t ai.
Tranh chp liờn quan n hot ng nghip v bỏo chớ theo quy
nh ca phỏp lut.
Cỏc tranh chp khỏc v dõn s m phỏp lut cú
quy nh
Thm quyn ca To ỏn Vit Nam gii quyt cỏc v vic dõn s cú
yu t nc ngoi
c quy nh ti iu 410 B lut t tng dõn s trong cỏc
trng hp sau:
Thm quyn ca To ỏn Vit Nam gii quyt cỏc v vic dõn s cú
yu t nc ngoi c xỏc nh theo quy nh ti chng III ca B
lut ny, tr trng hp chng ny cú quy nh khỏc.
To ỏn Vit Nam gii quyt cỏc v vic dõn s cú yu t nc ngoi
trong cỏc trng hp sau:
o B n l c quan, t chc nc ngoi cú tr s chớnh ti Vit nam hoc
b n cú c quan qun lý, chi nhỏnh, vn phũng i din ti Vit Nam;
o B n l cụng dõn nc ngoi, ngi khụng quc tch c trỳ, lm n,
sinh sng lõu di ti Vit Nam hoc cú ti sn trờn lónh th Vit Nam;
o Nguyờn n l cụng dõn nc ngoi, ngi khụng quc tch, c trỳ, lm
n, sinh sng lõu di ti Vit Nam i vi v vic dõn s v yờu cu ũi tin
cp dng, xỏc nh cha m.
o V vic dõn s v quan h dõn s m cn c xỏc lp, thay i, chm
dt quan h ú theo phỏp lut Vit Nam hoc xy ra trờn lónh th Vit
Nam, nhng cú ớt nht mt trong cỏc ng s l cỏ nhõn, c quan, t chc
nc ngoi;
o V vic dõn s v quan h dõn s m cn c xỏc lp, thay i, chm
dt quan h ú theo phỏp lut nc ngoi hoc xy ra nc ngoi, nhng
cỏc ng s u l cụng dõn, c quan, t chc Vit Nam v nguyờn n
hoc b n c trỳ ti Vit Nam;
o Tranh chp phỏt sinh t hp ng m vic thc hin ton b hoc mt
phn hp ng xy ra trờn lónh th Vit Nam;
o V vic ly hụn m nguyờn n hoc b n l cụng dõn Vit
Nam.
Khi gii quyt cỏc v vic dõn s cú yu t nc ngoi, To ỏn cú th u
thỏc t phỏp cho c quan lónh s ca Vit Nam nc ngoi, u thỏc cho
To ỏn nc ngoi iu tra, tng t v thc hin cỏc hnh vi t tng
khỏc. Do ú, Phỏp lnh Th tc gii quyt cỏc v ỏn dõn s cng nh B
lut t tng dõn s u quy nh thm quyn gii quyt cỏc v vic dõn s
cú yu t nc ngoi l To ỏn nhõn dõn cp tnh, To ỏn nhõn dõn cp
huyn khụng cú thm quyn gii quyt nhng v vic cú yu t nc ngoi.
Hin nay, theo quy nh v tng thm quyn cho To ỏn cp huyn gii
quyt cỏc tranh chp v dõn s, hụn nhõn v gia ỡnh cú yu t nc ngoi
theo quy nh ti iu 33 B lut T tng dõn s, trng hp khụng phi u
thỏc t phỏp cho c quan lónh s Vit Nam nc ngoi, To ỏn nc
ngoi thỡ mt s To ỏn cp huyn s th lý gii quyt. Ti H Ni ,
Theo Ngh quyt s 742/NQ-UBTVQH ngy 24/12/2004 gm 5 To ỏn cp
huyn l (1) Ba ỡnh, (2) ng a, (3) Hai B Trng, (4) Hon Kim, (5)
Thanh Xuõn. Cỏc To ỏn cp huyn c tng thm quyn ó th lý gii
quyt cỏc loi v vic thuc trng hp ny.
Tớnh c thự trong gii quyt cỏc v vic dõn s cú yu t nc ngoi cũn
c th hin rừ ch khi gii quyt v vic dõn s cú yu t nc ngoi,
Thm phỏn khụng nhng phi nm vng lut ni dung, nm vng phỏp lut
t tng m cũn phi nm vng v vn dng ỳng n cỏc nguyờn tc gii
quyt xung t phỏp lut v cỏc quan h c th, cú kin thc v t phỏp
quc t. Nhng vn ó c B lut dõn s quy nh rừ nh nng lc
phỏp lut dõn s ca ngi nc ngoi ti Vit Nam (iu 830), nng lc
hnh vi dõn s ca ngi nc ngoi (iu 831), nng lc phỏp lut dõn s
ca phỏp nhõn nc ngoi (iu 283) v cỏc quan h c th nh quyn s
hu ti sn, ti sn trờn ng vn chuyn, phõn bit ng sn v bt ng
sn (iu 833).v.v
Mt s vn khỏc nh v hp ng dõn s: thỡ phi xem xột hỡnh thc
ca hp ng, ni giao kt hp ng, quyn v ngha v ca cỏc bờn theo
hp ng, cỏc hp ng dõn s liờn quan n bt ng sn (iu 834), vn
bi thng thit hi ngoi hp ng phi chỳ ý n a im ni xy ra
hnh vi gõy thit hi hoc ni phỏt sinh hu qu thc t ca hnh vi gõy
thit hi (iu 835). Quyn tỏc gi v quyn s hu cụng nghip ca ngi
nc ngoi, phỏp nhõn nc ngoi ti Vit Nam c bo h nh th no
(iu 836, 837).v.v t ú mi xỏc nh ỳng tớnh cht ca v vic, phỏp
lut ỏp dng v cú mt phỏn quyt ỳng n.
II. NHNG VNG MC TRONG QU TRèNH GII QUYT
CC V VIC DN S Cể YU T NC NGOI V MT S
GII PHP.
1. Nhng vng mc trong quỏ trỡnh gii quyt cỏc v ỏn dõn s
cú yu t nc ngoi ti To ỏn nhõn dõn thnh ph H Ni trong thi
gian qua
Mc dự B lut t tng dõn s ó cú nhiu quy nh mi, c th, rừ
rng nhng qua thc t gii quyt cỏc v vic dõn s ti To ỏn trong
nhng nm qua cng nh hin nay, chỳng tụi thy rng cng cũn mt
s khú khn nht nh:
T h nh t : BLTTDS quy nh v vic dõn s cú yu t nc ngoi
trong ú cú nờu trng hp ngi Vit Nam nh c nc ngoi,
vn ny ti khon 2 iu 4 Lut Quc tch do Quc hi ban hnh
ngy 06.01.1998 cú hiu lc ngy 01.01.1999 quy inh: Ngi Vit
Nam nh c nc ngoi l cụng dõn Vit nam v ngi gc Vit
Nam c trỳ, lm n, sinh sng lõu di nc ngoi. Vy thi gian
nh th no c xỏc nh l lõu di. Trong thc t gii quyt cỏc
tranh chp dõn s hin nay, trng hp ngi Vit Nam nc ngoi
cú thi hn nh i cụng tỏc, hc tp hoc i du lch nhng h khụng v
nc, khi ht thi hn h li nc ngoi thi gian khỏ lõu cú khi
5 n 7 nm. Nu theo quy nh trờn thỡ trng hp ú cú c coi l
ngi Vit Nam
nh c nc ngoi khụng? Vn ny cũn nhiu quan im khỏc
nhau, cho n nay cha cú s gii thớch rừ rng nờn khi gii quyt v
vic dõn s thuc loi ny vón cũn nhiu lỳng tỳng. õy l mt trong
nhng yu t liờn quan n thm quyn gii quyt ca To ỏn cp tnh
hay cp huyn. Cng chớnh quy nh ny m hin nay i vi cỏc giao
dch dõn s v nh c xỏc lp trc ngy 01.7.1991 m cú yu t
nc ngoi thỡ theo quy nh ti khon 2 iu 1 mc I ca Ngh quyt
58-1998/NQ-UBTVQH/QH10 ca U ban Thng v Quc hi
khoỏ 10 v Thụng t liờn tch s 01/TTLT ngy
25.01.1999 ca To ỏn nhõn dõn ti cao, Vin kim sỏt nhõn dõn ti
cao hng dn thi hnh Ngh quyt 58/QH10 thỡ nhng giao dch dõn
s v nh c xỏc lp trc ngy 01.7.1991 m cú ngi Vit Nam
nc ngoi, cỏ nhõn, t chc nc ngoi tham gia thỡ To ỏn cha
th lý gii quyt. Trng hp ó th lý ri thỡ To ỏn tm ỡnh ch ch
Ngh quyt Quc hi nờn nhiu v ỏn To ỏn nhõn dõn cp tnh ó th
lý gii quyt v ra quyt nh tm ỡnh ch khi xỏc nh cú ngi
Vit Nam nh c nc ngoi ó b To ỏn nhõn dõn ti cao hu
xỏc nh ng s cú nh c nc ngoi hay khụng. Vic xỏc
nh vn ny l ht sc khú khn, c quan no cú thm quyn xỏc
nh v cung cp cho To ỏn cng cha cú vn bn hng dn. õy l
mt vng mc ln cho cỏc cp To ỏn khi gii quyt cỏc v ỏn thuc
loi ny.
T h ha i : C ch thc hin Hip nh tng tr t phỏp cũn cha phỏt
huy c tỏc dng trong thc t: Khi tin hnh gii quyt cỏc v vic
cú yu t nc ngoi, Phỏp lnh Th tc gii quyt cỏc v ỏn dõn s
nm 1989 trc õy cng nh B lut t tng dõn s hin nay ó quy
nh v vic thc hin u thỏc t phỏp ca To ỏn Vit Nam cho To
ỏn nc ngoi nhng kt qu tr li chm v thm chớ nhiu trng
hp khụng nhn c kt qu tr li, ngay c i vi cỏc nc m To
ỏn ó ký kt v gia nhp iu c quc t thỡ vn iu tra, tng t
cỏc vn bn gii quyt v ỏn l vụ cựng khú khn. Chớnh vỡ vy,
vic ly li khai, tng t cỏc vn bn ca To ỏn hoc xỏc nh ti sn
nc ngoi.v.v khụng th thc hin c, lm cho v ỏn kộo di.
õy l mt trong nhng nguyờn nhõn dn n nhiu v ỏn quỏ thi
hn chun b xột x. Vớ d, hin nay nhng v ỏn ly hụn gia ngi
Vit Nam kt hụn vi ngi nc ngoi (hoc ngi Vit Nam mang
quc tch nc ngoi). Sau khi kt hụn, ngi nc ngoi v nc h,
hoc c trỳ ti nc no cng khụng thụng tin cho ngi v (chng)
Vit Nam bit. Do ch i quỏ lõu, ngi v (chng) Vit Nam cú
n xin ly hụn nhng cng ch cung cp cho To ỏn a ch ca ngi
ang nc ngoi khi ng ký kt hụn ti c quan nh nc cú thm
quyn, ngoi ra khụng cung cp c thụng tin no khỏc. Trc õy,
nhng trng hp ny, sau hai ln To ỏn u thỏc t phỏp qua B T
phỏp, c quan lónh s Vit Nam nc ngoi v To ỏn nc ngoi
iu tra, tng t nhng ht thi hn 6 thỏng khụng cú kt qu tr li,
To ỏn phi tm ỡnh ch vỡ khụng tỡm c hoc khụng cú li khai
ca b n. Chớnh vỡ vy, nhiu
cuc hụn nhõn ch mang tớnh hỡnh thc vn b kộo di, nh hng n cuc
sng vt cht cng nh tinh thn ca nguyờn n (l ngi Vit Nam
trong nc). gii quyt vn ny, ngy 16/4/2003, Hi ng thm
phỏn To ỏn nhõn dõn ti cao ban hnh Ngh quyt s 01/2003/NQ HTP
hng dn gii quyt nh sau:
Cụng dõn Vit Nam kt hụn vi ngi nc ngoi, nhng ngi nc
ngoi ó v nc m khụng liờn h vi cụng dõn Vit Nam, nay cụng dõn
Vit Nam xin ly hụn thỡ To ỏn th lý gii quyt.
Theo quy nh ti iu 18 Lut Hụn nhõn v gia ỡnh nm 2000 thỡ v
chng cú ngha v chm súc giỳp nhau, cựng xõy dng hnh phỳc gia
ỡnh; do ú, nu ngi nc ngoi b v nc khụng thc hin ngha v
theo quy nh, thi gian khụng cú tin tc cho v hoc chng l cụng dõn
Vit Nam t mt nm tr lờn m ng s, thõn nhõn ca h v cỏc c
quan cú thm quyn (c quan ngoi giao ca Vit Nam nc h, cỏc c
quan cú thm quyn m ngi ú l cụng dõn), sau khi ó iu tra xỏc
minh a ch ca h theo th tc xut nhp cnh, a ch m h khai khi
ng ký kt hụn theo giy ng ký kt hụn nhng cng khụng bit tin tc,
a ch ca h, thỡ c coi l trng hp b n c tỡnh giu a ch v x
cho ly hụn
55
Ngh quyt s 01/2003/NQ-HTP ngy 16/4/2003 ca Hi ng thm
phỏn To ỏn nhõn dõn Ti cao tuy cú quy nh v hng dn m cho To
ỏn khi gii quyt v ỏn nhng To ỏn khụng th sau khi th lý mt, hai
thỏng ó a ra xột x m cng phi sau khi iu tra, xỏc minh, khi khụng
cú tin tc (khụng cú kt qu tr li t phớa c quan nhn u thỏc t phỏp)
thỡ To ỏn mi x cho ly hụn, do ú, v ỏn vn kộo di, khụng th gii
quyt ngay c.
T h b a : Hiu bit v phỏp lut ca Vit Nam cng nh phỏp lut nc
ngoi ca cụng dõn, thm chớ ca phỏp nhõn Vit Nam cũn cha cao, do
vy khi tham gia quan h phỏp lut dõn s (xỏc lp giao dch dõn s) nhiu
khi ch th l ngi Vit Nam, phỏp nhõn Vit Nam cũn tu tin, khụng
thn trng (vớ d, khi xỏc lp quan h thuờ ti sn, vay ti sn khụng xỏc
nh v yờu cu ngi nc ngoi cung cp a ch ti nc m h l cụng
dõn, khi xỏc lp quan h hụn nhõn v gia ỡnh khụng tỡm hiu k iu
kin, a ch c th ni ngi nc ngoi sinh sng.v.v ) nờn khi quyn
li ca mỡnh b xõm phm, ngi nc ngoi ó khụng cũn Vit Nam mi
lm n khi kin. To ỏn rt khú khn trong vic xỏc nh a ch ca b
n, mt khỏc phỏp lut Vit Nam quy nh nguyờn tc t do bỡnh ng
trong quan h dõn s gia cỏc ch th cú ngha l cỏ nhõn, phỏp nhõn nc
ngoi hay cỏ nhõn, phỏp nhõn Vit Nam khi tham gia quan h dõn s vi
nhau phi thc hin ỳng nguyờn tc ny v khi tham gia quan h t tng
dõn s thỡ cụng dõn u bỡnh ng trc phỏp lut tc l khi tham gia t
tng dõn s, cỏ nhõn, c quan, t chc nc ngoi cú quyn v ngha v
nh cụng dõn, c quan, t chc Vit Nam (iu 8 v iu 406 khon 2
BLTTDS) nhng thc t nhiu v vic dõn s do nguyờn n l cụng dõn,
phỏp nhõn Vit Nam khi kin, b n l ngi nc ngoi, nhng luụn tỡm
cỏch trn trỏnh ngha v ca mỡnh trc phỏp lut. Khi bit b khi kin ti
To ỏn, h tỡm cỏch ri khi Vit Nam. To ỏn ó ỏp dng Ngh nh 24/CP
ngy 24.3.1995 ca Chớnh ph v th tc xut nhp cnh; Thụng t
02/TT-BNV (A18) ngy 30.4.1995 hng dn thc hin Ngh nh s 24
ca Chớnh ph
quy nh v nhng trng hp cha c phộp xut nhp cnh. Ngh nh
04/CP ngy
18.01.1993 ca chớnh ph quy nh chi tit thi hnh Phỏp lnh nhp cnh,
xut cnh, c trỳ, i li ca ngi nc ngoi ti Vit Nam; Thụng t
04/BNV ngy 27.3.1993
hng dn thc hin Ngh nh 04/CP ca Chớnh ph yờu cu c quan
xut nhp
cnh tm hoón xut cnh i vi ng s nhm gii quyt v ỏn nhng cỏc
ng s ny ó phn ng gay gt v thụng qua c quan ngoi giao, i s
quỏn nc h ti Vit Nam can thip, nờn nhiu trng hp To ỏn Vit
Nam phi cú cụng vn gii to
55
Trớch mc II.2.4 Ngh quyt s 01/2003/NQ-HTP ngy 16/4/2003 ca
Hi ng thm phỏn To ỏn nhõn dõn Ti cao hng dn ỏp dng phỏp lut
trong vic gii quyt mt s tranh chp dõn s, hụn nhõn v gia ỡnh.
h xut cnh. Chớnh vỡ vy, khi xột x ti phiờn to khụng cú mt b
n v vic thi hnh bn ỏn cng khú thc hin c.
T h t : Trỡnh Thm phỏn tuy ó c nõng cao, song cng cha
thc s ỏp ng vi yờu cu hin nay. Do khụng c o to v bi
dng thng xuyờn nờn Thm phỏn khụng nm vng kin thc
chuyờn mụn ca T phỏp quc t. Mt khỏc, trỡnh ngoi ng cũn
hn ch do ú khi tip cn vi phỏp lut nc ngoi v khi tin hnh t
tng nhng v ỏn cú cụng dõn nc ngoi, phỏp nhõn nc ngoi
tham gia t tng cũn gp nhiu khú khn; vic mi phiờn dch cng
khụng d dng, c quan no cú trỏch nhim lm phiờn dch cho To
ỏn, chi phớ cho vic mi phiờn dch khi cỏc ng s khụng thin chớ
np.v.v cũn l vn b ng.
T h n m : Th tc hp phỏp hoỏ lónh s: i vi cỏc To ỏn nc
ngoi yờu cu thỡ To ỏn Vit Nam thc hin tt, kt qu tr li nhanh,
nhng nhng vic To ỏn Vit Nam yờu cu thỡ li khụng cú hiu qu,
To ỏn nc ngoi cha ỏp ng, kt qu tr li rt ớt.
2. Mt s gii phỏp gii quyt nhng
vng mc
thc hin tt quy nh ca B lut t tng dõn s to iu kin giỳp
cho cỏc c quan tin hnh t tng gii quyt v vic dõn s cú yu t
nc ngoi chỳng tụi cú mt s hng gii quyt nhng vng mc
sau:
V Ban hnh
phỏp lut:
o Phỏp lut nờn sa i, b sung nhng quy nh trong B lut dõn s
nh cỏc nguyờn tc ỏp dng phỏp lut i vi mi loi quan h dõn s
v xõy dng cỏc quy phm xung t phự hp vi cỏc hip nh tng
tr t phỏp m Nh nc Vit Nam ó ký kt nhm nõng cao hiu
qu ca vic gii quyt v vic dõn s cú yu t nc ngoi.
o Cn quy nh rừ c quan no cú trỏch nhim c ngi phiờn dch
cho To ỏn khi gii quyt cỏc v vic dõn s cú ngi nc ngoi,
phỏp nhõn nc ngoi tham gia? o Quy nh rừ c quan no cú trỏch
nhim xỏc nh v tr li cho To ỏn vn nh c ca ngi Vit
Nam nc ngoi To ỏn cú cn c xỏc nh ỳng thm quyn
gii quyt v ỏn
C ch gii quyt v vic dõn s cú yu t
nc ngoi:
Nờn cú hng dn thoỏng hn trong vic gii quyt v vic dõn s cú
ngi Vit Nam nc ngoi (cú quc tch Vit Nam hay quc tch
nc ngoi) thỡ To ỏn cú th liờn h trc tip vi ng s khụng qua
u thỏc iu tra m cú th gi nhng yờu cu h cú n, li khai v
cho To ỏn. To ỏn cng cú th tng t ỏn cho h bng cỏch ny. Bi
vỡ trờn thc t cú nhiu trng hp, To ỏn lm th tc u thỏc iu tra,
tng t bn ỏn nhng khụng cú kt qu, khi lm th tc gi trc tip
cho ng s thỡ h cú n v vn bn gi cho To ỏn rt nhanh v kp
thi.
Cụng tỏc
cỏn b:
Cỏc c quan Nh nc, TANDTC cn thng xuyờn m lp tp hun
nhng kin thc c bn v T phỏp quc t giỳp cho thm phỏn,
cỏn b lm cụng tỏc phỏp lut cú iu kin v cỏch thc tip cn vi h
thng phỏp lut nc ngoi giỳp cho thm phỏn cú kh nng so sỏnh
i chiu gia phỏp lut trong nc v phỏp lut nc ngoi lm c s
cho vic nghiờn cu v gii quyt v ỏn; TANDTC cng nờn m
nhiu lp hc ngoi ng cho thm phỏn h cú kh nng tip cn
nhng thụng tin , kinh nghim v phng phỏp lm vic ca nc
ngoi, cú kh nng giao tip, giỳp thm phỏn t tin hn khi gii quyt
cỏc v vic dõn s cú ngi ncngoi nc ngoi, phỏp nhõn nc
ngoi tham gia t tng.
Cụng tỏc tuyờn truyn ph bin phỏp
lut:
Vic nm vng v thc hin tt quan h dõn s cú yu t nc ngoi, cỏc
quy nh ca phỏp lut (c v Lut ni dung v Lut t tng) l rt cn
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét