Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
kinh nghiệm thiết thực trong lĩnh vực chuyên môn, được cập nhật hoá kiến thức
và mở rộng tầm hiểu biết để hoàn thành tốt những công việc được giao.
Doanh nghiệp ngày càng phát triển đòi hỏi người lao động thực hiện khối
lượng công việc càng lớn, chất lượng công việc ngày càng cao, đặt ra vấn đề
không ngừng nâng cao chất lượng đội ngũ lao động. Đặc biệt là trong thời đại
ngày nay, với sự phát triển như vũ bão của khoa học công nghệ thì nguồn nhân
lực đóng vai trò không thể thiếu trong tất cả các hoạt động của xã hội. Không
nằm ngoài quy luật đó, trong các doanh nghiệp, thế mạnh về nguồn nhân lực
chính là thể mạnh rất lớn trong cạnh tranh, vì con người sẽ quyết định tới việc
doanh nghiệp đó có sử dụng hiệu quả nguồn lực tài chính hay máy móc công
nghệ không.
Đặc biệt là nguồn lực con người ảnh hưởng rất lớn tới những sản phẩm và
dịch vụ kinh doanh của doanh nghiệp đó. Tuy nhiên, nguồn nhân lực để đáp ứng
những nhu cầu đó của doanh nghiệp không thể tự nhiên xuất hiện mà phải qua
quá trình học tập lao động mới có thể đáp ứng các nhu cầu của doanh nghiệp.
Quá trình học tập của những người lao động phải trải qua nhiều quá trình, một
trong những quá trình đào tạo của người lao động là quá trình đào tạo trong
doanh nghiệp. Doanh nghiệp cần phải đào tạo người lao động vì rất nhiều lí do:
Người lao động cần có sự đào tạo để quen với công việc trong một môi trường
lao động hoàn toàn mới, qua đó họ có thể hoà nhập nhanh chóng và có hiệu quả
trong công việc. Còn với những lao động đang làm việc tròn doanh nghiệp thì
việc học tập của họ nhằm nâng cao khả năng cần thiết để hoàn thành ngày càng
tốt công việc mà họ đang đảm nhận hoặc công việc đòi hỏi kĩ năng cao hơn
trong tương lai.
“Đào tạo là các hoạt động học tập nhằm giúp cho những người lao động có
thể thực hiện có hiệu quả hơn chức năng, nhiệm vụ của mình. Đó chính là quá
trình học tập làm cho người lao động nắm cũng hơn về công việc của mình, là
5
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
những hoạt động học tập để nâng cao trình độ, kĩ năng để thực hiện nhiệm vụ
lao động có hiệu quả hơn.
Phát triển là các hoạt động học tập vươn ra khỏi phạm vi vì công việc trước
mắt của người lao động, nhằm mở ra cho họ những công việc mới dựa trên cơ sở
những định hướng tương lai của tổ chức.
Như vậy, đào tạo và phát triển có sự khác nhau. Có thể đào tạo là quá trình
mà người lao động nâng cao khả năng thực hiện công việc hiện tại của mình,
quá trình này được thực hiện thông qua việc học tập của người lao động. Còn
phát triển là việc người lao động thông qua các hoạt động học tập trang bị cho
mình những kiến thức và kĩ năng đảm bảo thực hiện những công việc không
những tại thời điểm hiện tại mà còn đảm bảo thực hiện những công việc trong
tương lai theo đòi hỏi của tổ chức. Như vậy, đào tạo mang tính chất ngắn hạn
còn phát triển mang tính chất dài hạn trong quá trình học tập của người lao
động.
2. Nội dung công tác đào tạo và phát triển nguồn nhân lực trong doanh
nghiệp
* Xây dựng chương trình đào tạo và phát triển nguồn nhân lực trong doanh
nghiệp:
Để có thể thực hiện tốt công tác đào tạo và phát triển nguồn nhân lực trong
tổ chức thì các doanh nghiệp không thể tiến hành một cách thiếu khoa học và
thiếu những trinh tự hợp lý. Nếu thực hiện không theo những trình tự hợp lý và
có khoa học thì công tác đào tạo nguồn nhân lực không những không đạt hiệu
quả mong muốn mà còn gây ra những lãng phí do quá trình đào tạo đó, từ đó
làm giảm hiệu quả hoạt động chung của doanh nghiệp. Do đó, để thực hiện tốt
công tác đào tạo và phát triển nguồn nhân lực thì doanh nghiệp nên thực hiện
theo những bước sau đây:
6
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
2.1. Xác định nhu cầu đào tạo
- Để thực hiện công tác đào tạo nguồn nhân lực trong doanh nghiệp một
cách hiệu quả thì việc xác định nhu cầu đào tạo là việc đầu tiên mà người làm
công tác đào tạo trong doanh nghiệp cần phải quan tâm. Đây là khâu trọng yếu
trong toàn bộ quá trình đào tạo, xác định nhu cầu đào tạo đúng thì mới có thể tạo
hiệu quả cao trong việc thực hiện các bước tiếp theo của quá trình đào tạo.
Doanh nghiệp cần phải biết nhu cầu đào tạo nguồn nhân lực của tổ chức mình là
ở đâu, ở bộ phận nào, tại thời điểm nào trong năm. Những kỹ năng và loại lao
động nào được đào tạo. Do vậy, doanh nghiệp cần phải thực hiện các công việc
phân tích nhu cầu cụ thể để xác định đúng nhu cầu đào tạo của mình. Các công
việc bao gồm: phân tích nhu cầu tỏ chức, kiến thức, kỹ năng của công việc đòi
hỏi và phân tích nhu cầu tổ chức, kiến thức kỹ năng hiện có của người lao động.
Việc xác định nhu cầu đào tạo phụ thuộc vào nhiều yếu tố như hiệu quả sản
xuất kinh doanh, các vấn đề liên quan đến ý thức lao động, năng suất lao động…
Để từ đó đưa ra nhu cầu đào tạo thì người làm công tác đào tạo phải dựa trên cơ
sở sau:
- Phân tích các mục tiêu tổ chức: bao gồm các vấn đề như doanh thu, lợi
nhuận, chi phí, quy mô, lao động…Để từ đó đưa ra các mục tiêu cho nguồn nhân
lực nhằm thực hiện mục tiêu chung đã đề ra của doanh nghiệp. Ngoài ra việc
phân tích này còn để phan tích nội bộ cơ cấu công ty qua đó thấy được điểm
mạnh điểm yếu và từ đó xây dựng được kế hoạch cho đội ngũ lao động.
- Phân tích công việc: là phân tích những yêu cầu để thực hiện công hiện
việc trong tổ chức, phân tích công việc phải chú trọng đến những công việc có
tính chất quan trọng và trọng tâm. Công việc phân tích phải chỉ ra những kỹ
năng và kiến thức gì mà người lao động chưa làm được từ đó xác định nhu cần
phải đào tạo.
- Phân tích người lao động: là quá trình gắn liền với việc phân tích công
việc, sau khi phân tích công việc thì người lao động có thể làm trong tương lai
7
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
hiện đang có trình độ như thế nào. Từ đay mới có thể xác định được cần phải
đào tạo gì, và cần chú trọng đào tạo người lao động vào những kỹ năng kiến
thức nào trong quá trình thực hiện công việc. Để xác định nhu cầu đào tạo và
phát triển có thể sử dụng nhiều phương pháp khác nhau như:
+ Phương pháp tính toán căn cứ vào tổng thời gian lao động kỹ thuật cần
thiết cho từng loại sản phẩm và quỹ thời gian lao động cán bộ công nhân viên
tương ứng
+ Phương pháp tính toán căn cứ vào số thiết bị máy móc, thiết bị kỹ thuật
cho quá trình sản xuất, mức đảm nhiệm của cán bộ công nhân viên kỹ thuật và
hệ số ca làm việc của thiết bị máy móc.
+ Phương pháp chỉ số: dựa vào số tăng sản phẩm, số tăng công nhan viên,
chỉ số tăng năng suất của kỳ kế hoạch
2.2. Xác định mục tiêu đào tạo
Là kết quả cần đạt được của chương trình đào tạo. Mục tiêu đào tạo được
xác đinh thông qua nhu cầu đào tạo, trước khi đào tạo 1 loại lao động nào đó thì
cần biết được quá trình đào tạo sẽ trang bị được những gì cho người lao động và
doanh nghiệp thông qua khoá đào toạ đó như: kỹ năng là gì, số lượng bao nhiêu,
thời gian đào tạo la bao lâu…
2.3. Lựa chọn đối tượng cần đào tạo
Đây cũng là một bước rất quan trọng. Bước này có liên quan chặt chẽ đến
việc xác định nhu cầu đào tạo. Thông qua nghiên cứu động cơ và nhu cầu, khả
năng của người đào tạo mà doanh nghiệp có thể biết được quá trình đào tạo có
thể có tác dụng như thế nào đối với người lao động
2.4. Xây dựng thông qua chương trình đào tạo và phương pháp đào tạo
Đây là khâu mang tính trọng yếu của quá trình đào tạo, nó có vai trò rất lớn
trong việc quyết định tới sự hiệu quả của quá trình đào tạo. Chương trình đào tạo
bao gồm các hệ thống các bài học, môn học và trình tự giảng dạy cũng như thời
8
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
lượng giảng dạy cho người được đào tạo. Sau khi xây dựng được chương trình
đào tạo thì cần phải xác định được phương pháp đào tạo nào được áp dụng nhằm
thu được hiệu quả cao. Các phương pháp đào tạo trong doanh nghiệp có rất
nhiều phương pháp khác nhau, mỗi phương pháp co những đặc tính riêng đòi
hỏi doanh nghiệp phải áp dụng linh hoạt. Tuỳ theo yêu cầu của doanh nghiệp mà
chọn những phương pháp đào tạo để thực hiện tại doanh nghiệp của mình
2.5. Dự tính chi phí đào tạo
Từ việc xác đinh nhu cầu đào tạo đến việc xây dựng chương trình đào tạo
và phương pháp đào tạo thì doanh nghiệp phải dựa trên yếu tố quan trọng đó là
chi phí mà doanh nghiệp cần cho công tác đào tạo và phát triển. Những chi phí
đào tạo dành cho quá trình đào tạo bao gồm các loại chi phí sau:
- Chi phí dành cho người tham gia vào đào tạo
- Chi phí tiền lương cho những người tham gia giảng dạy
- Chi phí cho trang thiết bị giảng dạy
- Chi phí cho tiền thê địa điểm giảng dạy nếu phải có địa điểm giảng dạy
- Chi phí ngừng việc trong quá trình học của người lao động
2.6. Lựa chon giáo viên
Với bất kỳ chương trình đào tạo nào thì giáo viên giảng dạy là yếu tố quan
trọng. Do vậy, doanh nghiệp khi tổ chức cần phải hết sức quan tâm đến điều
này. Việc lựa chọn giáo viên phụ thuộc vào phương pháp giảng dạy mà doanh
nghiệp lựa chọn. Với mỗi phương pháp đào tạo thì có những hình thức giáo viên
phù hợp. Với giáo viên trong doanh nghiệp thì có mặt mạnh là làm giảm thời
gian cho người học việc, gắn kết với người lao động đồng thời đưa người dạy có
thêm thu nhập. Tuy nhiên cũng có những hạn chế đo là không học được lý
thuyết có hệ thống, học được cả thao tác đúng lẫn sai. Đồng thời phương pháp
này không dạy được số lượng lớn
9
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
- Đào tạo theo kiểu học nghề
Với phương pháp này học sinh đã được học trên lớp, sau đó người học sẽ
được đưa xuống cơ sở để làm việc dưới sự hướng dẫn của giáo viên và người lao
đọng thành nghề hơn. Thời gian để thực hiện phương pháp này thường là thời
gian dài. Phương pháp này có ưu điểm là cung cấp cho người học cả lý thuyết va
thực hành một cách hoàn chỉnh nhưng phải tốn một thời gian dài
- Đào tạo phương pháp kèm cặp và chỉ bảo
Đây là phương pháp giúp cho người lao động học được những kiến thức kỹ
năng cần thiết cho công việc thông qua sự chỉ bảo của người lao động giỏi hơn.
Có ba cách dùng để thực hiện:
+ Kèm cặp bởi người lãnh đạo trực tiếp
+ Kèm cặp bởi người cố vấn
+ Kèm cặp bởi người có kinh nghiệm hơn
Phương pháp này thực hiên rất nhanh ít tốn thời gian, tiết kiệm được chi
phí đào tạo. Thông qua đó học được những kinh nghiệm của người hướng dẫn.
Đồng thời phương pháp này có nhược điểm là không chú trọng vào lý thuyết mà
tập trung vào kinh nghiệm làm việc.
- Phương pháp luân chuyển công tác
Với phương pháp này thì người được đào tạo sẽ được chuyển lần lượt các
công việc khác nhau trong cùng một lĩnh vực hay lĩnh vực khác nhau. Với
phương pháp này người học có thể tích luỹ những kiến thức và kinh nghiệm
khác nhau trong mọi lĩnh vực, do đó họ có thể thực hiện nhiều công việc khác
nhau với khả năng cao hơn. Có ba cách đào tạo là:
+ Chuyển đổi người lao động sang 1 bộ phận khác nhưng vẫn giữ chức
năng và quyền hạn cũ
10
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
+ Người lao động được chuyển đến làm việc ở bộ phận lĩnh vực ngoài
chuyên môn của họ
+ Người lao động luân chuyển trong phạm vi nội bộ công việc chuyên môn
của mình
Phương pháp này giúp người lao động hiểu và biết nhiều ngành nhiều nghề
khác nhau, đồng thời kinh nghiệm và khả năng của người lao động tăng lên đáng
kể khi người lao động tiếp xúc công việc
- Phương pháp tổ chức các lớp cạnh doanh nghiệp
Phương pháp này nhằm đào tạo cho những công việc và những ngành nghề
khá phức tạp, mang tính đặc thù. Để thức hiên công tác này cần có đầy đủ cơ sở
vật chất để phục vụ cho việc giảng dạy. Với phương pháp này rõ ràng người học
được trang thiết bị một kiến thức có hệ thống, có nhiêu cơ hội tham gia lớp học
- Cử đi học tại các trường chính quy
Doanh nghiệp cử những người được đào tạo học tạo các trường chính quy
như trường học nghề, đại học…Với phương pháp này người học được đào tạo
bài bản hơn có sự kết hợp giữa lý thuyết cà thực hành, tuy hạn chế của phương
pháp này là tốn chi phí và mất nhiêu thời gian ngoài ra phương pháp nay đòi hỏi
người được chỉ cử đi học phải là người có khả năng và năng lực để tiếp thu
những kiến thức trong quá trình học.
- Phương pháp đào tạo từ xa
Đây là phương pháp đào tạo dưới sự trợ giúp của cá phương tiên trung gian
như tài liêu học tập các loại băng đĩa CD, VCD, đặc biệt là cảu internet. Thông
qua phương pháp này người học có thể được đào tạo tiếp xúc với người giảng
dạy từ khoảng cách ở xa mà không cần gặp trực tiếp. Phương pháp này giúp
người học chủ đọng trong thời gian và lựa chọn địa điểm. Tuy nhiên phương
pháp này cân có phương tiện học tập, đồng thời người học phải có tính tự giác
cao
11
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
- Đào tạo kiểu phòng thí nghiệm
Để người học có khả năng xử lý các tình huống trên thực tế thì doanh
nghiệp có thể sử dụng những buổi hội thảo, vở kịch, bài tập mô tả để giải quyết
vấn đề.
- Đào tạo kỹ năng giải quyết công văn giấy tờ
Người học sẽ được ghi lại các loại giấy tờ công văn, báo cáo, lời dặn của
cấp trên cùng các thông tin khác nhau để từ đó rèn luyện những khả năng và ra
những quyết đinh đúng đắn.
3. Ý nghĩa đào tạo và phát triển nguồn nhân lực
Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực đóng vai trò hết sức quan trọng trong
mỗi doanh nghiệp, nó góp phần đáp ứng nhu cầu hoạt động và phát triển của cả
doanh nghiệp và những người lao động trong doanh nghiệp đó.
- Đào tạo và phát triển đáp ứng nhu cầu công việc hay chính là đáp ứng
nhu càu tồn tại và phát triển của mỗi doanh nghiệp. Xã hội ngày nay đang biến
đổi một cách nhanh chóng, nhất là cùng với sự phát triển của khoa học và công
nghệ. Do vậy, những nhu cầu đặt ra với sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp
ngày càng cao. Đặc biệt là khi ngày nay các doanh nghiệp đang áp dụng một
cách rộng rãi và triệt để các ứng dụng của khoa học công nghệ vào sản xuất kinh
doanh. Chính điều đó làm cho vai trò của đào tạo và phát triển là không thể thiếu
trong việc giúp các doanh nghiệp đáp ứng nhu cầu đó.
- Đào tạo và phát triển nhân lực từ lâu được xem là yếu tố cơ bản nhằm
thực hiện các mục tiêu chiến lược của công ty. Nhu cầu đào tạo và phát triển
nhân lực trong các công ty tăng nhanh cùng với sự phát triển của hợp tác và
cạnh tranh quốc tế, của khoa học công nghệ tiên tiến của sự bùng nổ thông tin
toàn cầu và những áp lực về kinh tế xã hội. Đào tạo và phát triển nguồn lực
không chỉ có ý nghĩa với người lao động mà còn có ý nghĩa to lớn đối với công
ty cũng như xã hội.
12
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
+ Đối với người lao động: đào tạo và phát triển nguồn nhân lực giúp cho
người lao động trong công ty thực hiện tốt công việc của mình hơn. Đối với
những nhân viên mới quá trình đào tạo lần đầu thông qua hội nhập giúp cho họ
giải quyết được những khó khăn, bỡ ngỡ ban đầu, cung cấp cho họ những thông
tin cần thiết về công việc mà họ phải đảm nhận, giúp họ mau chóng thích ứng
với môi trường làm việc mới.
Còn với nhân viên cũ, thì quá trình đào tạo và phát triển giúp họ phát triển
hơn nữa hệ thống kiến thức, kỹ năng, tạo tiền đề cho việc nâng cao hơn nữa
năng suất và chất lượng lao động, nhờ đó giúp người lao động tự tin hơn, chủ
động hơn.
Đối với nhà quản lý thì đào tạo và phát triển năng lực giúp họ tiếp cận với
những phương pháp quản lý hiện đại, kỹ năng quản trị tiên tiến, phù hợp với
những thay đổi về quy trình công nghệ và môi trường kinh doanh, từ đó tránh
được tình trạng lạc hậu và nâng cao chất lượng công tác quản trị, quản lý trong
công ty.
Đào tạo và phát triển nhân lực còn góp phần thoả mãn nhu cầu thành đạt
của người lao động, qua đó kích thích họ vươn lên đỉnh cao nghề nghiệp và cơ
hội thăng tiến. Công ty phải quan tâm đến nguyện vọng của người lao động và
tạo ra cơ hội cho họ, có như vậy họ mới đóng góp lâu dài và nhiều hơn cho công
ty.
+ Đối với công ty: đào tạo và phát triển nhân lực nhằm đến một lợi ích sâu
xa đó là đóng góp phần thực hiện mục tiêu chung của công ty. Đào tạo và phát
triển nhân lực tạo ra sự chủ động thích ứng với các biến động và nhu cầu tương
lai của công ty vì trong quá trình hoạt động, luôn xảy ra tình trạng thừa hoặc
thiếu nhân sự.
Việc bồi dưỡng người lao động nhằm để đáp ứng kịp với yêu cầu thay đổi
của tổ chức, thay thế, bổ nhiệm nhân sự. Ngoài ra nó còn góp phần nâng cao
13
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
hiệu quả kinh tế cho công ty vì đây là loại đầu tư siêu lợi nhuận “ vì lợi íchtrăm
năm trồng người”.
+ Đối với xã hội: Nguồn nhân lực trong mỗi công ty cũng chính là nguồn
lực con người của xã hội, là cơ sở để xã hội có được nguồn lực con người có
chất lượng cao, đáp ứng được các mục tiêu kinh tế xã hội. Đào tạo và phát triển
nhân lực được coi là một loại trách nhiệm xã hội của công ty vì công ty cũng là
một chủ thể của xã hội vì vậy đào tạo và phát triển được nhân lực tốt chính là đã
góp phần tạo ra công dân tốt cho xã hội.
Qua quá trình đào tạo và phát triển nhân lực, người lao động được tăng
cường hiểu biết về xã hội cũng như sự hiểu biết lẫn nhau, thúc đẩy sự phát triển
và hợp tác trong xã hội, trong các tổ chức mà họ tham gia.
- Đào tạo và phát triển là một trong những giải pháp chiến lược nhằm nâng
cao khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường. Đây là
điều tất yếu nếu như một doanh nghiệp muốn nâng cao khả năng cạnh tranh và
vị thế của mình trên thị trường.
- Đào tạo và phát triển là một trong những điều kiện quan trọng để có thể
áp dụng tiến bộ của khoa học công nghệ vào trong doanh nghiệp. Việc áp dụng
khoa học công nghệ vào trong sản xuất kinh doanh là đòi hỏi tất yếu của các
doanh nghiệp ngày nay, và việc áp dụng khoa học công nghệ vào sản xuất kinh
doanh chỉ có thể được thực hiện khi có đội ngũ nhân lực đủ trình độ thực hiện.
Đội ngũ lao động đó chỉ có thể có được thông qua quá trình đào tạo và phát
triển, không chỉ trong trường lớp mà cả trong doanh nghiệp thì người lao động
đó mới có thể đáp ứng nhu cầu được đặt ra.
- Đào tạo và phát triển giúp nâng cao năng suất lao động, nâng cao khả
năng thực hiện công việc. Người lao động được học tập đào tạo sẽ tạo điều kiện
cho họ có thể thực hiện công việc nhanh chóng với nhiều sáng kiến hơn, như
14
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét