Häc ViƯn Tµi ChÝnh Ln v¨n tèt nghiƯp
Mặt khác, muốn tính đúng, tính đủ chi phí sản xuất và giá thành sản
phẩm phải dựa trên cơ sở của việc tính chính xác chi phí để sản xuất ra sản
phẩm. Tính đủ giá thành là tính tốn đầy đủ mọi hao phí bỏ ra theo đúng chế
độ quy định. Tính đủ cũng đòi hỏi phải loại bỏ chi phí khơng liên quan đến giá
thành sản phẩm như các khoản chi mang tính chất tiêu cực. Việc tính đúng,
tính đủ giá thành sản phẩm của doanh nghệp, giúp cho việc phản ánh tình hình
và kết quả thựchiện giá thành của doanh nghiệp, xác định đúng đắn kết quả tài
chính, tình trạng lãi giả, lỗ thật. Điều này có ý nghĩa hết sức quan trọng và
thiết thực với việc tăng cường, cải tiến cơng tác quản lý giá thành nói riêng và
quản lý tài sản doanh nghiệp nói chung
1.1.4.Vai trò, nhiệm vụ của kế tốn chi phí sản xuất và tính giá thành
sản phẩm.
Trong quản trị doanh nghiệp, chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm là
những chỉ tiêu kinh tế quan trọng ln được các nhà quản lý doanh nghiệp
quan tâm. Vì thế chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm là những chỉ tiêu
phản ánh hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Do vậy, kế tốn doanh nghiệp cần phải xác định rõ vai trò và nhiệm vụ
của mình trong việc tổ chức kế tốn chi phí và tính giá thành sản phẩm như
sau:
- Trước hết cần nhận thức đúng đắn vị trí vai trò của kế tốn chi phí và
tính giá thành sản phẩm trong tồn bộ hệ thống kế tốn doanh nghiệp ,
mốiquan hệ với các bộ phận kế tốn kháccó liên quan, trong đó kế tốn các
yếu tố chi phí là tiền đề cho kế tốn chi phí và tính giá thành.
- Căn cứ vào đặc điểm tổ chức sản xuất kinh doanh, quy trình cơng
nghệ sản xuất, loại hình sản xuất đặc điểm sản xuất của sản phẩm, khả năng
hạch tốn, u cầu quản lý cụ thể của doanh nghiệp để lựa chọn, xác định
đúng đắn đối tượng kế tốn chi phí sản xuất, lựa chọn phương án phù hợp với
điều kiện của doanh nghiệp.
- Căn cứ đặc điểm tổ chức sản xuất kinh doanh, đặc điểm của sản phẩm,
khả năng và u cầu quản lý cụ thể của doanh nghiệp để xác định đối tượng
tính giá thành cho phù hợp.
- Tổ chức bộ máy kế tốn một cách khoa học, hợp lý trên cơ sở phân
cơng rõ ràng trách nhiệm của từng nhân viên, từng bộ phận kế tốn có liên
quan đặc biệt bộ phận kế tốn các yếu tố chi phí.
- Thực hiện tổ chức chứng từ, hạch tốn ban đầu, hệ thống tài khoản, sổ
kế tốn phù hợp với các ngun tắc chẩn mực, chế độ kế tốn đảm bảo đáp
SV: Ngun ThÞ Nh Hoµi - Líp K41/21.11
5
Häc ViƯn Tµi ChÝnh Ln v¨n tèt nghiƯp
ứng được u cầu thu nhân - xử lý - hệ thống hố thơng tin về chi phí, giá
thành của doanh nghiệp.
- Tổ chức lập và phân tích các báo cáo kế tốn về chi phí, giá thành sản
phẩm, cung cấp những thơng tin cần thiết về chi phí, giá thành sản phẩm, giúp
các nhà quản trị doanh nghệp ra được các quyết định một cách nhanh chóng,
phù hợp với q trình sản xuất – tiêu thụ sản phẩm.
1.2. Phân loại chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm.
1.2.1.Phân loại chi phí sản xuất.
Tuỳ theo điều kiện từng doanh nghiệp mà có các cách phân loại khác
nhau. Các doanh nghiệp phải lựa chọn cho mình những cách phân loại chi phí
sản xuất thích hợp để đảm bảo rằng tất cả các chi phí đều được tập hợp trong
giá thành và nhanh gọn đối với doanh nghiệp mình. Có các cách phân loại chi
phí theo nhũng tiêu thức sau:
- Phân loại chi phí sản xuất theo hoạt động và cơng dụng kinh tế.
- Phân loại chi phí theo nội dung, tính chất kinh tế của chi phí.
- Phân loại chi phí theo yếu tố đầu vào của q trình kinh sản xuất của
doanh nghiệp.
- Phân loại chi phí theo mối quan hệ của chi phí với các khoản mục trên
báo cáo tài chính.
- Phân loại chi phí sản xuất theo khả năng quy nạp chi phí và các đối tượng
kế tốn chi phí.
- Phân loại theo mối quan hệ với quy trình cơng nghệ sản xuất sản phẩm và
q trình kinh doanh
- Phân loại theo mối quan hệ với mức độ hoạt động
- Các nhận diện khác về chi phí.
SV: Ngun ThÞ Nh Hoµi - Líp K41/21.11
6
Häc ViƯn Tµi ChÝnh Ln v¨n tèt nghiƯp
SV: Ngun ThÞ Nh Hoµi - Líp K41/21.11
7
Theo ho¹t ®éng vµ c«ng dơng
kinh tÕ
Theo u tè ®Çu vµo cđa qu¸
tr×nh s¶n xt
Theo mqh cđa CP víi c¸c
kho¶n mơc trªn b/c tµi chÝnh
Theo kh¶ n¨ng quy n¹p CP
vµo c¸c ®èi tỵng kÕ to¸n cp
Theo mqh víi quy tr×nh c«ng
nghƯ s¶n xt s¶n phÈm vµ qu¸
tr×nh kinh doanh
Theo mèi quan hƯ víi
møc ®é ho¹t ®éng
C¸c nhËn diƯn kh¸c vỊ CP
CP ho¹t ®éng chÝnh vµ
phơ
CP kh¸c
CP lu©n chun
néi bé
CP ban ®Çu
CP thêi kú
CP s¶n phÈm
CP gi¸n tiÕp
CP trùc tiÕp
CP chung
CP c¬ b¶n
CP bÊt biÕn
CP kh¶ biÕn
CP hçn hỵp
C¸c lo¹i CP kh¸c ®
ỵc sư dơng trong viƯc
lùa chän c¸c ph¬ng
¸n
CP kiĨm so¸t ®ỵc
vµ CP kh«ng
kiĨm so¸t ®ỵc
CPSX
kinh doanh
Häc ViƯn Tµi ChÝnh Ln v¨n tèt nghiƯp
1.2.2. Phân loại giá thành sản phẩm.
Với mục đích quản lý tốt giá thành cũng như u cầu xây dựng giá cả
hàng hố, kế tốn cần phải phân biệt các loại giá thành khác nhau. Giá thành
được xem xét dưới nhiều góc độ, phạm vi tính tốn khác nhau, về lý luận cũng
như thực tiễn có các cách phân loại chủ yếu sau:
- Phân loại giá thành theo cơ sở số liệu và thời điểm tính giá thành.
Theo cách phân loại này có các loại giá thành sau: Giá thành sản phẩm kế
hoạch, giá thành sản phẩm định mức, giá thành sản phẩm thực tế. Cách phân
loại này có tác dụng trong việc quản lý và giám sát chi phí, xác định được
ngun nhân vượt ( hụt ) định mức chi phỉtong kỳ hạch tốn. Từ đó điều chỉnh
kế hoạch hoặc định mức chi phí cho phù hợp.
- Phân loại giá thành căn cứ vào phạm vi chi phí cấu thành. Theo cách
phân loại này giá thành sản phẩm được phân biệt thành hai loại: Giá thành sản
xuất sản phẩm, giá thành tồn bộ sản phẩm tiêu thụ.
Ngồi những cách phân loại giá thành sản phẩm được sử dụng chủ yếu
trong kế tốn tài chính trên đây, trong cơng tác quản trị, doanh nghiệp còn
thực hiện phân loại giá thành sản phẩm theo phạm vi tính tốn chi phí chi tiết
hơn.
1.3.Tổ chức kế tốn chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong
doanh nghiệp sản xuất.
1.3.1.Ngun tắc hạch tốn chi phí sản xuất.
Trong q trình sản xuất, các chi phí phát sinh liên quan đến đối tượng
nào thì hạch tốn trực tiếp cho đối tượng đó, trường hợp khơng thể tổ chức
hạch tốn riêng biệt thì phải áp dụng phương pháp phân bổ gián tiếp cho các
đối tượng có liên quan theo tiêu thức phù hợp. Các ngun tắc hạch tốn chi
phí sản xuất là:
- Chi phí được ghi nhận khi doanh nghiệp có các nghiệp vụ kinh tế phát
sinh bất kể chi bằng hình thức gì.
- Phải tổ chức hạch tốn chi tiết cho từng đối tượng sử dụng.
SV: Ngun ThÞ Nh Hoµi - Líp K41/21.11
8
Häc ViƯn Tµi ChÝnh Ln v¨n tèt nghiƯp
- Chi phí sản xuất được ghi nhận trong báo cáo kết quả kinh doanh khi
các khoản chi này làm giảm bớt lợi ích kinh tế trong tương lai, có liên quan
đến việc làm giảm bớt tài sản phải xác định một cách đáng tin cậy.
- Chi phí sản xuất được ghi nhận trong báo cáokết quả kinh doanh phải
tn thủ theo ngun tắc , phải phù hợp giữa doanh thu và chi phí.
1.3.2. Đối tượng kế tốn tập hợp chi phí sản xuất , phương pháp tập hợp chi
phí sản xuất trong doanh nghiệp sản xuất.
Đối tượng kế tốn tập hợp chi phí sản xuất: là phạm vi, giới hạn mà chi
phí sản xuấ phát sinh được tập hợp theo phạm vi, giới hạn đó. Xác định đối
tượng kế tốn chi phí sản xuất là khâu đầu tiên trong việc tổ chức kế tốn chi
phí sản xuất. Thực chất của việc xác định đối tượng kế tốn chi phí sản xuất là
xác định nơi gây ra chi phí ( phân xưởng, bộ phận sản xuất, giai đoạn cơng
nghệ… ) hoặc đối tượng chịu chi phí ( sản phẩm, đơn dặt hàng … )
Khi xác định đối tượng kế tốn chi phí sản xuất, trước hết các nhà quản trị
phải căn cứ vào mục đích sử dụng của chi phis sau đó phải căn cứ vào đặc
điểm tổ chức sản xuất kinh doanh, quy trình cơng nghệ sản xuất, loại hình sản
xtsanr phẩm, khẩ năng, trình độ và u cầu quản lý của doanh nghiệp.
Tuỳ theo đặc điểm của từng doanh nghệp mà ta xác định đối tượng tập
hợp chi phí sản xuất cho phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả cơng tác kế tốn tập
hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm. Tuỳ theo khả năng quy nạp
của từng loại chi phí sản xuất cho từng đối tượng tập hợp chi phí mà kế tốn
sử dụng phương pháp tập hợp chi phí sản xuất cho phù hợp. Để tập hợp chi
phí sản xuất, kế tốn có thể sử dụng hai phương pháp sau:
- Phương pháp tập hợp trực tiếp: áp dụng trong trường hợp chi phí sản
xuất phát sinh có liên quan trực tiếp đến từng đối tượng tập kế tốn chi phí sản
xuất riêng biệt. Do đó, có thể căn cứ vào chứng từ ban đầu để hạch tốn trực
tiếp cho từng đối tượng riêng biệt. Theo phương pháp này, chi phí sản xuất
phát sinh được tính trực tiếp cho từng đối tượng chịu chi phí nên đảm bảo độ
chính xác cao.
- Phương pháp phân bổ gián tiếp: áp dung trong trường hợp chi phí sản
xuất phát sinh có liên quan đến nhiều đối tượng kế tốn chi phí, khơng tổ chức
SV: Ngun ThÞ Nh Hoµi - Líp K41/21.11
9
Häc ViƯn Tµi ChÝnh Ln v¨n tèt nghiƯp
ghi chép ban đầu riêng cho từng đối tượng được. Trong trường hợp đó phải
tập trung cho nhiều nhiều đối tượng. Sau đó lựa chọn tiêu chuẩn phân bổ thich
hợp để phân bổ khoản mục chi phí này cho từng đối tượng kế tốn chi phí.
Việc phân bổ được tiến hành theo trình tự;
+ Xác định hệ số phân bổ:
Hệ số phân bổ = Tổng chi phí cần phân bổ / Tổng tiêu chuẩn cần để phân bổ.
+ Xác định mức chi phí cần phân bổ cho từng đối tượng:
C
i
= T
i
* H
Trong đó: + C
i
là chi phí phân bổ cho từng đối tượng I;
+ T
i
là tiêu chuẩn phân bổ cho từng đối tượng I;
+ H là hệ số phân bổ.
1.3.3.Tài khoản kế tốn sử dụng.
Để tập hợp chi phí sản xuất phát sinh và tổng hợp chi phí sản xuất trong
kỳ của doanh nghiệp, chi phí sản xuất cũng cần được tập hợp theo những
phạm vi nhất định, có mức độ tổng hợp theo tài khoản cấp 1, cấp 2 ở các tài
khoản như: TK 621, 622, 627 (6271, 6272,… )
•TK 621: Chi phí ngun liệu, vật liệu trực tiếp.
Chi phí ngun liệu, vật liệu trực tiếp, bao gồm các khoản chi phí về
ngun vật liệu chính, nửa thành phẩm mua ngồi, vật liệu phụ,… sử dụng
trực tiếp cho việc sản xuất chế tạo sản phẩm hoặc trực tiếp thực hiện các lao
vụ, dịch vụ.
Chi phí ngun vật liệu trực tiếp thường chiếm tỷ trọng lớn trong tổng
chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm của các doanh nghiệp. Chi phí ngun
vật liệu trực tiếp thường được quản lý theo các định mức chi phí do các doanh
nghiệp xây dựng.
Sau khi xác định đối tượng kế tốn tập hợp chi phí sản xuất, kế tốn tiến
hành xác định chi phí ngun vật liệu trực tiếp thực tế phát sinh trong kỳ cho
từng đối tượng tập hợp chi phí, tập hợp theo từng tài khoản sử dụng, lập bảng
phân bổ chi phí vật liệu làm căn cứ hạch tốn tổng hợp chi phí ngun vật liệu
trực tiếp.
SV: Ngun ThÞ Nh Hoµi - Líp K41/21.11
10
Häc ViƯn Tµi ChÝnh Ln v¨n tèt nghiƯp
ĐỂ xác định chi phí ngun vật liệu trực tiếp được tính vào chi phí để tính giá
thành ta sử dụng cơng thức:
= + - -
•TK 622: Chi phí nhân cơng trực tiếp.
Chi phí nhân cơng trực tiếp là những khoản tiền phải trả cho cơng nhân
trực tiếp sản xuất sản phẩm hoặc trực tiếp thực hiện các loại lao vụ, dịch vụ
gồm: tiền lương chính, lương phụ, các khoản phụ cấp, tiền trích BHXH,
BHYT, KPCĐ theo số tiền lương cơng nhân sản xuất.
Chi phí nhân cơng trực tiếp thường đựoc tính trực tiếp vào từng đối
tượng chịu chi phí có liên quan. Tập hợp chi phí nhân cơng trực tiếp có liên
quan tới nhiều đối tượngmà khơng hạch tốn được tiền lương phụ hoặc tiền
lương chính trả theo thời gian khi người lao động thực hiện nhiều cơng tác
khác nhau trong ngày thì có thể tập hợp chúng. Sau đó chọn tiêu chuẩn thích
hợp để tính tốn phân bổ cho đối tượng chịu chi phíliên quan. Tiêu chuẩn để
phân bổ chi phí nhân cơng trực tiếp có thể là: chi phí tiền cơng định mức, giờ
cơng định mức, giờ cơng thực tế, khối lượng sản phẩm sản xuất…
Các khoản trích theo lương ( BHXH, BHYT, KPCĐ ) tính vào chi phí nhân
cơng trực tiếp căn cứ vào tổng số tiền lương cơng nhân sản xuấtvà tỷ lệ trích
quy định theo quy chế tài chính hiên hành.
•TK 627: Chi phí sản xuất chung
Chi phí sản xuất chung là những khoản chi phí chi cho việc quản lý và
phục vụ sản xuất chung tại các phân xưởng, bộ phận như chi phí nhân viên
quản lý phân xưởng, chi phí vật liệu, dụng cụ sản xuất,… phát sinh liên quan
đến hoạt động quản lý và sản xuất chung tại các phân xưởng.
Chi phí sản xuất chung được tập hợp theo từng địa điểm phát sinh chi phí
như phẫnưởng, đội, trại sản xuất… Nó có thể được tập hợp trực tiếp nếu mỗi
đơn vị, bộ phận chỉ sản xuất một loại sản phẩm. Trường hợp mỗi đơn vị, bộ
phận sản xuất nhiều loại sản phẩm thì ta phải tiến hành phân bổ theo những
tiêu thức thích hợp cho các sản phẩm, cơng việc có liên quan. Mức phân bổ
cho từng đối tượng chịu chi phí được xác định theo cơng thức:
= Chi phÝ s¶n xt chung x Sè ®¬n vÞ cđa tõng ®èi
SV: Ngun ThÞ Nh Hoµi - Líp K41/21.11
11
Häc ViƯn Tµi ChÝnh Ln v¨n tèt nghiƯp
thùc tÕ ph¸t sinh trong
th¸ng
Tỉng sè ®¬n vÞ cđa c¸c ®èi
tỵng ®ỵc ph©n bỉ tÝnh theo
tiªu thøc lùa chän
TK 627 có các tài khoản cấp 2:
TK 6271: TK 6271 − Chi phí nhân viên phân xưởng.
TK 6272− Chi phí vật liệu.
TK 6273− Chi phí dụng cụ sản xuất.
TK 6274− Chi phí khấu hao TSCĐ.
TK 6277− Chi phí dòch vụ mua ngoài.
TK 6278− Chi phí khác bằng tiền
1.3.4.Trình tự kế tốn tập hợp chi phí sản xuất tồn doanh nghiệp.
Chi phÝ s¶n xt sau khi tËp hỵp riªng cho tõng kho¶n mơc chi phÝ
nguyªn vËt liƯu trùc tiÕp, chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp, chi phÝ s¶n xt chung sÏ
®ỵc tÝnh to¸n, kÕt chun ®Ĩ tËp hỵp chi phÝ s¶n xt toµn doanh nghiƯp vµ chi
tiÕt theo tõng ®èi tỵng kÕ to¸n tËp hỵp chi phÝ.
ViƯc ¸p dơng ph¬ng ph¸p kÕ tnhngf tån kho theo ph¬ng ph¸p K.K.§.K hay
K.K.T.X sÏ cã nh÷ng ¶nh hëng kh¸c nhau ®Õn viƯc tËp hỵp chi phÝ s¶n xt
toµn doanh nghiƯp, ®Ỉc biƯt lµ sư dơng c¸c tµi kho¶n kÕ to¸n.
1.3.5.Kế tốn tập hợp chi phí sản xuất trong trường hợp doanh nghiệp kế
tốn hàng tồn kho theo phương pháp Kê khai thường xun.
SV: Ngun ThÞ Nh Hoµi - Líp K41/21.11
12
Häc ViƯn Tµi ChÝnh Ln v¨n tèt nghiƯp
(1): Xt kho NVL, CCDC sư dơng cho s¶n xt s¶n phÈm vµ qu¶n lý PX
(2): Mua NVL, CCDC sư dơng cho s¶n xt s¶n phÈm vµ qu¶n lý PX
(3): TiỊn l¬ng ph¶i tr¶ vµ c¸c kho¶n trÝch theo l¬ng cđa c«ng nh©n s¶n
xt vµ nh©n viªn qu¶n lý
(4): KhÊu hao TSC§ phơc vơ s¶n xt, qu¶n lý ë PX
(5): Chi phÝ dÞch vơ mua ngoµi vµ chi phÝ kh¸c ph¸t sinh t¹i PX
(6a): K/c chi phÝ NLV trùc tiÕp
(6b): K/c chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp
SV: Ngun ThÞ Nh Hoµi - Líp K41/21.11
13
152, 153 621 154
331, 111, 112
(1)
(2)
133
(6a)
155
(7)
632
(9)
(8)
334,338
622
(3)
(6b)
627
214
(4)
331,111,112
(5)
133
(6c)
(6®)
Häc ViƯn Tµi ChÝnh Ln v¨n tèt nghiƯp
(6c): K/c chi phÝ s¶n xt chung
(6®): Chi phÝ s¶n xt chung cè ®Þnh kh«ng ph©n bỉ ®ỵc h¹ch to¸n vµo
gi¸ vèn hµng b¸n trong kú.
(7): Gi¸ thµnh s¶n phÈm hoµn thµnh nhËp kho
(8): Gi¸ thµnh s¶n phÈm hoµn thµnh b¸n ngay
(9): Gi¸ thµnh s¶n phÈm xt kho b¸n trùc tiÕp
1.3.4.2.Kế tốn tập hợp chi phí trong trươ hợp doanh nghiệp hạch tốn
hàng tồn kho theo phương pháp Kiểm kê định kỳ.
SV: Ngun ThÞ Nh Hoµi - Líp K41/21.11
14
154 631
(6)
152,153 621
(7a)
331,111,112
(2)
133
334, 338
214
(3)
622
(7b)
627
(4)
331,111,112
(5)
133
(7c)
611
138
(8)
(9)
632
(10)
(11)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét